Droomland
door Dik Mook
Het is 9 november 20 jaar geleden dat de muur viel, dat zal niemand ontgaan, want er is veel aandacht voor dit bijzondere jubileum.
Het was 20 jaar geleden een speciaal moment voor mij, want ik was net in de hefstvakantie 1989 met een groepje in Joachimsthal geweest en maakte daar mee dat Generalsekretair Honecker terugtrad wat veel opwinding veroorzaakte in onze partnergemeente. Een paar weken later, op die 9de november zat ik thuis met de familie H?bner, een gezin uit Joachimsthal dat die zomer naar West-Duitsland was gevlucht via Polen, Oekraïne en Hongarije. We keken naar de beelden van de stromen Oost-Berlijners die de muur passeerden. Er stroomden vele tranen bij mijn gasten.
Er was een 'arbeidersparadijs' verloren gegaan... een droomland dat slechts kon blijven bestaan dankzij repressie, hoge muren en hekken. De ideologie die de DDR was dan wel goed bedoeld maar de uitwerking was desastreus. Een luilekkerland kon je het niet noemen, want er werd veel gewerkt, maar er vielen geen mensen buiten de boot en van rassisme of discriminatie was nauwelijks sprake. Voor veel DDR burgers was deze 'grote gevangenis' echter geenszins een paradijs.
Sommigen voelden zich geremd in hun creativiteit of ontwikkeling, want veel werd door de overheid voorgeschreven. Velen werden ook passief van het systeem dat alles voor iedereen regelde en verzorgde; eigen initiatief werd niet gestimuleerd. Maar velen werden in hun kritiek op het systeem ook gedreven door het idee dat in het westen Geld was en Luxe. En zo werd na 9 november 1989 het socialistische droomland van de arbeider ingeruild voor het kapitalistische droomland van het Geld. En weer stromen de tranen, nu ook dit paradijs aan het instorten is.
En hoeveel tranen moeten er nog vloeien voordat we beseffen dat een droomland alleen in ons hoofd bestaat?
november 2009