Geloven en Weten
door Dik Mook
Ik geloofde tot mijn achtste net als alle kinderen in Sinterklaas. Preciezer gezegd: achteraf geloofde ik in Sinterklaas. Want op het moment zelf wist ik dat Sinterklaas bestond. Ik weet het nog precies, dat ik aanwijzingen kreeg dat het misschien wel een spel was. De schoorsteen, paard op het dak, die Sint die overal tegelijk is, die schoenen die ik kende. Toch was ik niet teleurgesteld toen ik het eenmaal ‘wist’. Ik voelde me intelligent, groot en opgenomen in het spel en het geheim van de grote mensen. Ik werd na mijn bekering tot de wetenden, een nog hartstochtelijker sinterklaasvierder dan ik al was.
De aarde is plat
Ooit geloofden mensen dat de aarde plat was en dat Amerika Azië was en dat koeien stierven van de stoomtrein. Voelen wij ons nu ook groot en intelligent omdat we weten dat het niet zo is? Ik denk het wel, min of meer, maar dat ‘grootgevoel’ is natuurlijk niet genoeg. Net zoals het niet genoeg is niet meer in Sinterklaas te geloven. Het niet meer geloven levert pas wat op, als je met dat nieuwe weten iets doet. Ik hoop dus dat we iets zullen leren van ons ongeloof, iets leren naar de toekomst toe. Dat we leren onze zekerheden te relativeren. Dat onze wetenschappelijk opgebouwde zelfverzekerdheid ook maar een relatieve is, net als onze christelijke cultuur en westerse waarden en normen. Het is zo mooi dat we als kinderen het spel van Sinterklaas kunnen ontmaskeren en er vervolgens met nog groter enthousiasme aan blijven mee doen.
En zo is het ook met ons geloof in God. In mijn leven heb ik meerdere godsbeelden gehad. Van de almachtige God de Vader tot een god en wereld die we zelf mogen scheppen. En elke keer, als mijn godsbeeld zich ontwikkelde, ik ‘minder’ geloofde, kon ik met nog meer enthousiasme geloven. Het tegenovergestelde van een teleurstelling overviel me steeds weer en een dieper, meer elementair geloof werd mijn deel. Daarom denk ik dat we met elkaar moeten blijven praten over ons geloof, om elkaar te helpen ons geloof te ontmaskeren, ons geloof te ontdoen van geloofsballast en sinterklazen.
Zou er een tijd komen dat mensen zullen zeggen, dat men vroeger dacht dat mensen van elkaar konden houden? Moge God dat verhoeden…
Januari 2007