Mazzel
door Dik Mook
In de kelder van Vrijburg waar jongeren elkaar ontmoeten is de afscheidsgroet vaak mazzel!. Het nadeel van zo’n veel gebruikte groet is, dat je niet meer weet waar het eigenlijk voor staat, maar het voordeel is, dat er een traditie is, die we af en toe kunnen uitlichten. Zoals nu.
Mazzel is een Jiddisch woord. En Jiddisch is een Germaanse taal die in de 9e eeuw ontstond als omgangstaal van Joden in het Rijnland. Veel woorden zijn dan ook terug te voeren naar het Hebreeuws. Er zijn veel dialecten uit ontstaan door de verspreiding van de Joden door vervolging. Zo zijn er Poolse, Baltische en Spaanse varianten. Het woord betekent geluk, gelukkig gesternte, meevaller, zegen.
We zeggen het tegen elkaar als afscheid, misschien wel als tegenhanger van het afgezaagde doei, dat eigenlijk provinciaals is en in stadskringen als bij ons een besmette bijklank heeft. Maar misschien willen we er ook wel mee uitdrukken, dat we elkaar niet een leeg woord ten afscheid willen meegeven, maar ook werkelijk wat willen wensen.
En dat past dan weer mooi bij Vrijburg en de kelder, waar we samen willen werken aan een leefbare gemeenschap, wereld als het even kan.
En zoals doei een besmettelijke werking heeft gehad, bijna iedereen zegt het, heeft mazzel langzamerhand ook een besmettelijke werking; heel veel jongeren zeggen het ook buiten de keldersetting. Het is zelfs internationaal, want overal komt het Jiddisch in een of andere vorm voor. Komende zomer zullen we het uitproberen in Albanië, op
onze zomerreis.
Als we elkaar in de kelder dus mazzel toewensen bij het afscheid nemen is dat misschien wel ten diepste een zegenwens. Een wens om gezegend door het leven te gaan; een mooier geluk kunnen we ons niet wensen.
juni 2009