Oppassen doe je zo
door Dik Mook
Ken je dat? Dat er op je gepast werd? Er kwam een oppas. Een student of een buurvrouw of je oma. Ik kan me wel herinneren dat het altijd iets spannends had als er een oppas kwam, vooral als die onbekend was. 
En die spanning was dan altijd wederzijds, dat voelde je zó als kind. Uiteindelijk ontwikkelde ik wel een voorkeur voor een soort oppas. Het was de oppas die wel zin in een geintje had. Die de grens opzocht van wat nog net kon en niet meer kon. De oppas die de tijd van naar bed gaan oprekte met een half uurtje, die tv programma?s met me keek waar ik eigenlijk niet naar mocht kijken. De oppas die lachte als er iets gebeurde wat niet mocht. Net als je oma van wie je snoep krijgt die van je moeder niet mag, zoals een lekkere tandenkleverige Mars. Oma en de oppas hadden ook geen keus; wilden ze nog enige autoriteit hebben, dan moesten ze wel goodwill kopen.
Oppassen is dus eigenlijk een grensgeval. Oppassen gebeurt, omdat het echt niet anders kan. Als je ouders er allebei niet zijn en het niet anders kunnen organiseren. En zo wordt oppassen een spel tussen de oppas en degene waarop gepast moet worden. En een goeie oppas begrijpt dat spel en speelt het met hart en ziel mee. Zo wordt oppassen een feest voor beide partijen, een feest met twee winnaars.
Oppassen kan ook in het groot, zoals bewakers doen bij banken of in gevangenissen of in Artis. En nog groter, zoals wij mensen op onze aarde passen, dat hij niet ten onder gaat aan vervuiling en ziektes. Het lijkt dan of het ludieke element van de oppas ineens niet meer kan gelden. Nu wordt het serieus, nu wordt de oppas streng. Toch ben ik er van overtuigd, dat bij goed oppassen altijd een rek moet zitten, een kwinkslag, een glimlach. Want net als in het klein zal ook in het groot een autoritair oppasbeleid zonder ruimte, leiden tot harde tegenreacties. Goed oppassen kan je dus alleen als je bereid bent speelruimte te creëren en dat van beide kanten te accepteren, met een glimlach. In het groot en in het klein.
Deze maand staat ook in ons jeugdwerk het thema oppassen / bewaren (zie Bewaren en oppassen) centraal bij onze activiteiten.
oktober 2006