Portretten

door Dik Mook
Van mijn vader leerde ik hoe je moet fotograferen en vooral hoe je portretten van mensen kan nemen. Hij prentte mij in en liet me steeds weer zien, dat licht het belangrijkste instrument is bij het maken van een mooi portret. 'Zorg voor strijklicht', zei hij altijd streng. Hij bedoelde dat het licht zijwaarts op het gezicht moet vallen, zodat de structuur en de gelaatsuitdrukkingen goed tot hun recht kunnen komen. 'En zacht licht', was zijn laatste aanwijzing, waarmee hij een brede lichtbron beoogde, zoals een raam of meerdere lampen.
Nooit één lamp, want dat geeft te harde schaduwen. Flitsen was hem dan ook een gruwel. Gezichten worden er plat van. Alles wordt er plat van, ontdekte ik later ook. Een groot probleem vormde dan vaak de hoeveelheid licht, als je met het beschikbare licht wilt fotograferen. Maar in de donkere kamer, bij het uitvergroten van zijn foto's kon hij gelukkig veel herstellen. Met allerlei technieken lichtte hij de te donker uitgevallen foto's op. Veel babyfoto's van mijn broers, zus en mijzelf werden zo opgelicht. Donkere gezichten in de schaduw bracht hij zo aan het licht, alsof hij een magisch strijklicht kon toveren.
Mijn vader keek ook zo tegen het leven aan en daarin probeer ik hem na te volgen: Kijk niet plat, maar breed en zacht, strijklicht zodat de nuances tot zijn recht komen. Nooit flitsen dus, maar je standpunt zo kiezen, dat structuur en schakering zo goed mogelijk uit- en opgelicht worden. Met kerst kijk ik altijd weer met verbazing naar de portretten die de vele kunstenaars maakten van Jezus. Bij velen lijkt hij wel een masker op te hebben, van een lieve dertiger of een revolutionaire twintiger, of van een heilige softie, lachend ook soms of heel ingetogen. En inderdaad af en toe heel plat, een flitsbeeld avant la lettre.

Juist die heel verschillende beelden, maskers, maken Jezus voor mij compleet. Net als de vele maskers die een mens kan dragen, hem compleet maken. In deze zin gaat het dus niet om het ontmaskeren, maar om zo veel mogelijk maskers die we dragen te onderscheiden, de nuances er in te zien en ze ten slotte een voor een op te lichten, uit te lichten, aan het (kerst)licht te brengen.
Het kerstspel dit jaar zal over die verschillende maskers gaan, het oplichten er van en de zoektocht naar toch dat éne masker dat ons allemaal past?
- Vanaf 4 december, elke zondag, werken de kinderen van de kinderkerk en de jongeren tot 16 aan het kerstspel; dat éne ultieme masker ontwerpen en het spel oefenen.
- Extra zangrepetitie op woensdag 21 december 16.00 uur. Generale repetitie op zaterdag 24 december, 15.00 uur. Opvoering in de dienst op eerste kerstdag.


