Straf
door Dik Mook
Als kind werd ik eigenlijk nooit ‘traditioneel’ gestraft. De grootste straf die ik mij herinner, is een hele diepe zucht van mijn vader toen hij hoorde van weer een kwajongensstreek van mij. Ik voelde me op dat moment vreselijk; zo klein en dom. Toch weet ik niet of ik liever geslagen had willen worden i.p.v. die veelbetekende zucht. Bij mijn vriendjes thuis werd geslagen, geschreeuwd en zakgeld ingehouden. Ik vond mijn vriendjes vaak heel gemeen; zij vonden mij vaak maar een doetje hoorde ik jaren later. In de jaren 70 werd het algemeen bekend dat slaan en zware andere straffen niet goed zijn voor een kind. In deze tijd is dat weer aan het omdraaien en is de geldende opvatting dat consequent zijn samen gaat met allerlei vormen van duidelijk straffen.
Maar wat is straffen eigenlijk en waarom doen we dat en vooral waartoe? Het zijn de vragen waar we ons deze maand mee bezig houden.
Als ik iemand ’bestraffend’ toespreek zal hij of zij zich daardoor gefrustreerd voelen. Afhankelijk van het karakter kan die persoon zich verweren door diplomatiek of hard te reageren… in woorden. Woorden lokken woorden uit. Straffen d.m.v. groter geweld, zoals materieel treffen van personen of zelfs slaan, maakt direct agressie los die zich uit in lichamelijk geweld of in vernieling. We hebben er in de kelder ook meer dan eens mee te maken gehad. Maar stel je voor dat geweld, dat geweld uitlokte, weer beantwoord wordt door opnieuw geweld… We weten het allemaal: de geweldsspiraal is dan niet meer te beheersen. Toch zetten we deze kennis over de geweldsspiraal in ons eigen belang maar al te vaak heel gemakkelijk op zij. Irak is daar een duidelijk voorbeeld van; helaas ook een duidelijk bewijs van de theorie van de geweldsspiraal. Ook bij de roep om het streng straffen van kinderen en jongeren denkt men blijkbaar nog steeds dat bij hen de geweldsspiraal niet zal functioneren.
Natuurlijk moet je niet alles maar goed vinden, ‘over je kant laten gaan’. Maar dat wil niet zeggen dat er agressief op gereageerd moet worden. In tegendeel, we zullen er letterlijk een punt van moeten maken; een discussiepunt waarmee we als bestraffer uitgedaagd worden duidelijk te maken waarom we wilden straffen … met woorden…!
In de kelder doen we ons best deze theorie in de praktijk te brengen en er nog maar eens een maandje over door te praten.
oktober 2007