Vasten
door Dik Mook
In de krokusvakantie gaat er altijd een grote groep jongeren uit onze kelder naar partnergemeente Lennep, bij Keulen. Er is daar een sterke carnavalstraditie en soms maken we die mee. Dit jaar kwamen we aan op aswoensdag, de dag dus na 5 dagen uitbundig losgaan. Vooral in Keulen zijn de twee carnavalsoptochten in die dagen beroemd en de bierconsumptie berucht. Het rookverbod in de horeca is misschien wel de minste ‘zonde’ die in deze tijd gepleegd wordt. Op aswoensdag 
haalt men dan traditioneel een askruisje in de kerk. Dat kruis geldt als teken dat men boete doet voor zijn of haar zonden; en daar heeft men dan ook flink zijn best voor gedaan om die boetedoening nodig te hebben. Wij stijve protestanten noemen dat hypocriet. Het is een vrijwillige daad van bereidheid tot bekering, waarmee je de 40 dagen-vasten-tijd ingaat. Het zijn eigenlijk 46 dagen voor Pasen, maar zondagen tellen voor die 40 dagen niet mee, want op zondag vast je niet, zodat Aswoensdag 46 dagen voor Pasen is.)
Tot de 10e eeuw werden in de kerk ‘zondaars’ (degenen die tegen de kerkelijke wetten hadden gehandeld) op aswoensdag bestrooid met gewijde as, waarna ze de kerk werden uitgestuurd. Op de donderdag voor Pasen, witte donderdag, mochten ze terugkeren en het avondmaal weer meevieren. Daarna werd het strooien met as over enkelen vervangen door het askruisje op het voorhoofd voor iedereen die dat wilde; de gedachte vatte post, dat iedereen ‘zondig’ is. Wij vrijzinnigen mogen geloven dat alleen wijzelf, god, ons zondig kan verklaren. De as, als symbool van vergankelijkheid en zuivering, maakt ons klaar voor die boetedoening in onszelf.
Wij mensen zijn geroepen tot vrije mensen. Ik kan kiezen wat ik doe, wat ik geloof, wat ik eet en drink. Al te gemakkelijk laat ik me meenemen in de gewoontes van het leven, in de verslavingen van mijn tijd. Maar ik ben toch als vrij mens geschapen? Dan laat ik toch ook niet over me beschikken door eten, drank, werk, of bezit? Vasten met de bewustwording van mijn eigen mechanismen, van waar ik aan vast zit, maakt dat ik mijn vrijheid weer kan terugwinnen, weer kan kiezen voor wat ik echt wil. Zo wordt Pasen straks het feest van de vrijheid en de vrolijkheid. En wordt de onderdrukking van alle doodse gedachten overwonnen door het leven, de levendigheid die ieder van ons in zich heeft.
Wij speelden op deze Aswoensdag in Lennep een eigen versie van het Mens Erger Je Niet spel. Dat was onze manier van inkeer en ‘boetedoening’ voor ons geërger waar we zo veel mensen mee lastig vallen. Vasten deden we ook intussen en we begonnen met het vervolg op die periode: we ervoeren vrijheid en vrolijkheid; daar kan je beter maar geen 40 (46) dagen op wachten, vonden wij.
maart 2009