Vrijheid
Vrijheid 2
door Dik Mook
Tijdens de eerste gesprekken in de kelder over ons periodethema vrijheid, kwamen naast het verlangen naar lekker niks hoeven ook wensen als vliegen en vrij zijn als een vogel naar boven. Niet voor niets deelde ds. Lenie van Reijendam bij de start van ons vrijheidsproject een vogeltje uit aan alle kinderen.
De vogel staat voor het ultieme gevoel van vrijheid. Je kan overal naar toe, je hebt geen vervoermiddel, niet eens een weg nodig! Hoeveel mensen hebben in de geschiedenis van de mensheid niet geprobeerd te vliegen! Eindelijk wilde men wel eens vrij zijn, ook al moesten velen het in die tijd bekopen met gebroken benen of zelfs de dood.
Een jongere, Leone Zijlstra, schreef een heel toepasselijk gedicht:
Een vogel vroeg mij eens
waarom ik niet vliegen kon.
Ik zei: ik wil wel maar ik kan het niet .
Waarom niet, vroeg de vogel,
je hoeft alleen je vleugels te spreiden .
Maar lieve vogel, zei ik weer,
ik heb geen vleugels .
Toch wel, antwoordde de vogel,
bij de mens zitten die in het hoofd.
De vogeltjes die ds. Lenie van Reijendam uitdeelde hadden een briefje bij zich; er stond niets op. En zo hoort het ook, als je de vrijheid wilt hebben je toekomst zelf vorm te geven, als je zelf wilt bepalen waarheen je wilt vliegen, hoe je je leven wilt invullen. Schrijf er je eigen wensen en dromen op, alleen of samen met anderen. En bewaar je vogel, bewaar je briefjes, leeg en volgeschreven en kijk regelmatig of die nog wel kloppen met die oerwens te willen vliegen. We keken op vrijdag 4 februari met oud en jong naar de film Bab el-Oued City. Deze film speelt in een stadje in Algerije, dat steeds verder in de greep komt van het fundamentalisme. De regering en de moslimfundamentalisten zijn in een schijnbare strijd verwikkeld, maar in feite spelen ze handje klap ten koste van de democratie en de vrijheid van de burger.
Vrijheid 1
door Dik Mook
Van mijn 12de tot mijn 22ste speelde ik intensief hobo. Zoals gebruikelijk toen, bestonden mijn lessen uit het spelen van klassiek werk. 
Van Mozart tot Bach, maar ook modernere componisten uit het begin van de 20ste eeuw behoorden tot het repertoire. Regelmatig werd ik gevraagd een deuntje te spelen in bijvoorbeeld bijzondere kerkdiensten. Ik deed dat graag, want als tiener vond ik het heerlijk het gevoel te hebben belangrijk te zijn. Toch ging deze wijze van spelen me langzamerhand knellen; steeds hetzelfde deuntje spelen uit het versleten en los van de band geraakte boek, muzieknoten die ik kon dromen. Zo werd ik geraakt door de geïmproviseerde muziek, juist door de aversie die er uit sprak voor de voorspelbare herhaling. Luisteren naar deze muziek was een avontuur en spelen er van werd een reis vol onverwachte belevenissen. En zo ervoer ik mijn nieuwe muzikale reis als een bevrijding, een verlossing uit de strakke wetten van de geschreven klassieke muziek. En vrijheid werd mijn motto: met vrienden knutselden we eigen- en verbouwden we bestaande instrumenten, produceerden we geluiden en ritmes die we voor ongekend hielden. We namen onze sessies op en konden vervolgens weer uren genieten van het terugluisteren van die opnamen. Veel publiek hadden we niet als we al wel eens optraden, maar dat deerde ons niet. Het ging om onze eigen vrijheid en daarvoor hadden we geen anderen nodig.
Later ging ik beseffen, dat die vrijheidsbeleving voor een deel uit egotripperij bestond, vooral toen ik de opnames terughoorde. En toch zou ik die fase van vrijheidsbeleving nooit hebben willen missen en gun ik die ook iedereen, jong of oud: het gevoel van volledig vrij te zijn van elke conventie of dwang en dat te beleven met anderen.
En precies deze vraag houdt ons dus in deze tijd weer bezig: hoe kunnen we onze individuele vrijheid zo beleven, dat die de vrijheidsbeleving van anderen versterkt in plaats van inperkt? Gelukkig is er een heel goed recept voor de beantwoording van deze vraag, en dat is, naast muzikaal improviseren, het gesprek als improvisatie op het thema ?Vrijheid; ons hoogste goed?. Als ik een stuk vrijheid opeis, waarin beperkt die een ander dan? Dat is de klassieke wedervraag op de even oude vrijheidsdrang. Maar belangrijker is hoe we hem in deze tijd modern gaan beantwoorden. Een begin gaan we deze maand maken, jong en oud.
Voor de start van de diverse groepen: zie agenda op de jongerenpagina van http://www.vrijburg.nl/juggs