Zoen
door Dik Mook
Netjes opgevoed als we zijn, begroeten we elkaar door het geven van een hand. Tenminste, dat doen we in gewone situaties. Als we elkaar kennen, zoenen we drie keer. Maar dat laatste is nog niet zo lang een gewoonte. In mijn jeugd in de 50er en 60er jaren was zoenen voorbehouden aan geliefden en dan nog niet in de openbaarheid. Ik kan me niet herinneren dat ik mijn grootouders heb zien kussen en mijn ouders zelden. Hoe anders, en shockerend, was het toen ik voor het eerst in Oost-Europa kwam en relatieve vreemden mij gingen omarmen en zoenen. Dat had ik op TV presidenten zien doen, maar dacht dat het slechts bij hoogwaardigheidsbekleders hoorde.
Het mooie van de omarming heb ik ervaren als de uitdrukking van nabijheid van elkaar. Juist in de tijd dat de muur ons scheidde drukte deze wijze van begroeten uit, dat we toch met elkaar verbonden waren. Maar ook daarna werd elke keer dat we elkaar omhelsden en kusten een teken dat ons contact goed was. Ook als er verschil van mening was geweest, conflicten of spanningen; de omhelzing ten afscheid maakte de band die we hadden en hebben weer rond.
Ik wil niet zeggen dat het ene beter is dan het ander maar ik heb de waarde leren inzien van de omarming, van de zoen. En niet in de laatste plaats heeft die zoen mij het begrip verzoening een nieuwe inhoud gegeven. De omarming drukt verbondenheid uit door het lichamelijke contact. Je ziet en hoort elkaar niet alleen maar voelt elkaar ook. En die drie zintuiglijke ervaringen vloeien samen in die zoen, tot verzoening van de tegenstellingen en verschillen.
Nog steeds geef ik mensen een hand, vrienden drie zoenen op de wangen en gelieven een zoen op de mond; dat is mijn cultuur en die waardeer ik. Maar de omhelzing met kus kan ik iedereen aanraden. Doe het met aandacht en druk er mee uit dat er vrede is tussen elkaar. Dat is de ware verzoening. Ook het kerstspel dit jaar gaat over verzoening, de geboorte van de vrede en de verbondenheid van alle mensen.
december 2008