Foto: Bernd Dittrich, Unsplash

Miniatuur 378

Geschreven door Margriet Dijkmans van Gunst
Voorgelezen door Sanne van Deursen
Geluidsmontage Seth Mook
Thema: Waag ’t er op
24 februari 2026
Titel: De kracht van vrijzinnig geloven

 

De kracht van vrijzinnig geloven

In mijn omgeving wordt mij regelmatig gevraagd wat ik in Vrijburg zoek. Met daarbij de verbaasde vraag of ik gelovig ben.
In deze podcast wil ik een poging wagen uit te leggen waarom het vrijzinnig geloof een belangrijke rol in mijn leven speelt.

Laat ik beginnen met wat ik geloof. Ik geloof in een God die gebeurt tussen mensen en ik geloof in de kracht van de gemeenschap; een gemeenschap waar je terecht kunt als je moedeloos of wanhopig bent en waar naar je geluisterd wordt. Een gemeenschap die de bijbel serieus maar overdrachtelijk neemt. Wat zeggen die oude verhalen over deze tijd en wat voor consequenties heeft dat voor ons gedrag. Vaak heeft deze vrijzinnige vorm van bijbeluitleg, maatschappelijke en politieke acties tot gevolg. Het vrijzinnig geloof is dan de basis waarop je je als gemeenschap sterk kunt voelen.

Een paar voorbeelden van vrijzinnig geloven.
Met Kerstmis hadden we in Vrijburg een 6-jarige Maria die, terwijl zij naar haar pasgeboren baby kijkt, zegt:

Ik denk dat ik kan voelen wat hij droomt.
Hij droomt van een heel bijzondere wereld.
Een wereld waar niemand dorst of honger heeft.
Een wereld waar iedereen een plek heeft om te
wonen.
Een wereld waarin alles eerlijk gaat.
Een wereld waarin iedereen elkaar lief vindt.
Die wereld is er nog niet. Maar onze kleine, bijzondere
Jezus gaat daar van vertellen. En dan leren we
allemaal hoe dat moet: geen honger of dorst, eerlijk
zijn, van elkaar houden.

Deze tekst is voor mij als een geloofsverklaring. Hij ontroert me omdat hij weergeeft waarvoor ik leef en waarin ik geloof. Het is als een vrijzinnige echo van het Magnificat die oproept tot daden van medemenselijkheid, tot daden van empathisch handelen.

Een ander voorbeeld; dit keer over Pasen.
Jaren geleden voerden we met tieners uit de kelder van Vrijburg een Paasspel op. Een hele grote steen, gemaakt van papier-maché, werd van het graf gerold. Het was een enorme klus zo’n zware steen. Daar hadden ze elkaar hard bij nodig. We hoorden de spelers praten over de verlichting die het gezamenlijk duwen, gaf: “Van dit zware rollen met elkaar word ik echt vrolijk”; “Bij elke slag die ik rol, voelt het verdriet om de dood van mijn vader ietsjes minder zwaar”; ”Ik voel me nu minder eenzaam”.
Deze vertaling van het paasverhaal past helemaal bij mijn geloof. Je verdriet maar ook je vreugde beleven in een gemeenschap waar je gezien en gekend wordt. De weggerolde steen zie ik als een teken van hoop dat barrières overwonnen kunnen worden en er altijd een opening is naar een nieuw vrijer leven.

Dit is in een notendop wat voor mij vrijzinnig geloven is.
Het geeft mij steun en kracht in bijvoorbeeld mijn verzet tegen fascisme. Rosan Smits zegt hierover: ”Zie het fascisme als een kolkende rivier. Als je die in je eentje wil tegenhouden, word je gegarandeerd verzwolgen. Maar samen kunnen we een dam opwerpen tegen de normalisering van denkbeelden die tot voor kort nog als extreem golden. Een dam waarmee we ons kunnen weren tegen de woede en het wantrouwen waarmee het fascisme een democratie kan overspoelen.”
Het voelt ongelofelijk sterk dat er een vrijzinnige geloofsgemeenschap is die met elkaar probeert de basis van het verzet scherp te houden. Denken we nog in de goede richting? Zitten we nog op het juiste spoor? Klopt ons zinvolle verzet nog?
Zo omgaan met gerechtigheid in deze wereld is voor mij enorm belangrijk.

Tot slot.
Het schrijven van deze geloofsverklaring voelt als een waagstuk omdat ik het kwetsbaar vind over mijn geloof in relatie tot mijn denken en handelen te spreken. Misschien is vrijzinnig geloven op zich al een waagstuk?
Ik hoop dan ook op een weerwoord van ieder die zich een vrijzinnig gelovige noemt, zodat we in gesprek blijven over wat we geloven, over wat ons daarin ter harte gaat en wat het “daadwerkelijk” voor ons betekent.

gepubliceerd op 24 februari 2026