Foto: Alexandro David, Pexels

Geschreven door Rachelle van Andel
Voorgelezen door Gert van Drimmelen
Geluidsmontage Seth Mook
Thema: Brief aan mijn vijand
11 november 2025
Titel: Brief aan Apathie / wanneer cijfers geen gezichten meer hebben

 

Wanneer cijfers geen gezichten meer hebben

Op 18 september stemden 75 Kamerleden opnieuw tegen de motie om ernstig zieke kinderen uit Gaza te behandelen in Nederlandse ziekenhuizen. De ziekenhuizen hadden aangegeven over voldoende capaciteit te beschikken, alleen de politieke wil bleek er niet te zijn. Pas later, toen een van de kinderen die dringend oncologische hulp nodig had inmiddels al was overleden, werd er alsnog voor gestemd.

De Rotterdamse huisarts Shakib Sana verwoordde bij het horen van dit nieuws wat misschien wel velen voelden: opgelucht en tegelijkertijd verdrietig. Opgelucht dat er eindelijk actie kwam. Verdrietig omdat het te laat was. Veel te laat. Waarom duurt het zo lang? Waarom moest er eerst opnieuw een kind sterven?
Het is een patroon dat we steeds vaker zien. Op het moment dat cijfers niet meer corresponderen met werkelijke mensen, met hun verhalen, hun levens, hun namen, dan komt het niet meer binnen. Dan raken we verdoofd.
Jij, Apathie, jij neemt het over. En jij, Apathie, gekoppeld aan electoraal gewin, lijkt de overhand te hebben in het politieke landschap.

We leven in een tijd waarin betrokkenheid schaars is geworden. Betrokkenheid die grenzen overschrijdt. Betrokkenheid die verder reikt dan onze eigen kring, onze eigen belangen. De wil tot actie ontbreekt, niet omdat mensen per definitie harteloos zijn, maar omdat we collectief onze blik hebben vernauwd.

Laatst in de kerkdienst sprak ik over koning Salomo. Toen Salomo op jonge leeftijd koning werd, verscheen God in een droom aan hem en vroeg: “Wat wil je dat ik je geef?” Salomo vroeg niet om rijkdom, niet om een lang leven, niet om de dood van zijn vijanden. Hij vroeg om een horend hart, een opmerkzaam hart dat kan onderscheiden tussen goed en kwaad. Een hart dat niet uitgaat naar succes, maar naar dienstbaarheid.
Een opmerkzaam hart is een krachtig beeld. Een hart dat wél opmerkt. Dat niet voorbijgaat aan het lijden van anderen. Een hart dat zich niet laat verdoven, niet door statistieken, niet door abstracties, niet door electoraal succes, maar dat blijft voelen, blijft zien, blijft reageren.

Hoe krijgen we zo’n hart, Apathie? Hoe behouden we onze menselijkheid in een tijd waarin jij ons voortdurend influistert dat het te groot is, te veel, te ver?
Misschien begint het met bewust blijven kijken. Met namen blijven noemen. Met verhalen blijven vertellen. Met weigeren om mensen te reduceren tot cijfers in een nieuwsbericht. En met het besef, misschien eerst nog alleen verstandelijk, dat het gaat om moeders, opa’s en oma’s, kinderen, vaders. Mensen die liefhebben, en liefgehad hebben.
Het kind uit Gaza dat overleed voordat de hulp kwam, dat was iemands dochter, iemands zoon. Een kind met dromen, zoals onze kinderen dromen en verlangen. Dat besef zou ons wakker moeten schudden.

En misschien is dat wel de uitdaging voor ons allemaal: om dat opmerkzame hart te blijven cultiveren. Om niet met jou mee te gaan, Apathie. Om te blijven vragen: wat is hier goed, wat is hier kwaad? En vervolgens: wat ligt in mijn macht, waarvoor heb ik de mogelijkheid, waartoe wordt mijn hart geroepen?

gepubliceerd op 11 november 2025